Metodyka wyceny plantacji kultur wieloletnich w aspekcie cyklu życia roślin – studium przypadku borówki wysokiej
DOI:
https://doi.org/10.53098/wir.2026.1.210/05Słowa kluczowe:
wycena nieruchomości, plantacje kultur wieloletnich, metoda skierniewicka, wartość plantacjiAbstrakt
Cel pracy: Celem pracy było usystematyzowanie metodyki wyceny plantacji kultur wieloletnich przy wzięciu pod uwagę biologicznego cyklu życia rośliny.
Metoda badawcza: Na podstawie analizy obowiązujących w Polsce regulacji prawnych oraz literatury przedmiotu dokonano krytycznego przeglądu metod stosowanych w praktyce rzeczoznawczej: kosztów odtworzenia i likwidacji, mieszanej oraz skierniewickiej. Rozważania teoretyczne zweryfikowano, opierając się na studium przypadku plantacji borówki wysokiej (Vaccinium corymbosum L.).
Kluczowe wyniki: Należy zauważyć, że zastosowanie podejścia kosztowego w wycenie plantacji znajdującej się w fazie pełni owocowania doprowadziłoby do istotnego niedoszacowania jej wartości rynkowej, która w tym okresie determinowana jest przede wszystkim przez potencjał dochodowy i koniunkturę rynkową, a nie przez sumę historycznych nakładów inwestycyjnych. Po dokonaniu krytycznego przeglądu dostępnych metod stwierdzono, że w polskich uwarunkowaniach prawnych najbardziej kompleksowym narzędziem wyceny plantacji wieloletnich już od pierwszego roku ich funkcjonowania, zapewniającym spójność z wymogami ustawy o gospodarce nieruchomościami, pozostaje metoda skierniewicka. Zwrócono jednak uwagę na wrażliwość tej metody na możliwe konsekwencje subiektywnej oceny parametrów jakościowych plantacji oraz konieczność zachowania ostrożności w stosowaniu wskaźników cenowych w okresie przejściowym przed aktualizacją tabel normatywnych.
Główne wnioski: W konkluzji podkreślono konieczność interdyscyplinarnego podejścia do wyceny, łączącego warsztat analityczny rzeczoznawcy majątkowego ze specjalistyczną wiedzą agrotechniczną.
Bibliografia
Bud-Gusaim, J. (1997). Wycena gospodarstw rolniczych oraz ich zasobów majątkowych. Wydawnictwo SGGW.
Bud-Gusaim, J. (2005). Taksacja rolnicza. Wydawnictwo SGGW.
Cymerman, R. (red.). (2013). Podstawy rolnictwa i wycena nieruchomości rolnych (wyd. 3). Educaterra.
Cymerman, R. (red.). (2022). Podstawy rolnictwa i wycena nieruchomości rolnych (wyd. 5). Educaterra.
Cymerman, R., Kowalczyk, C., Kurowska, K., Podciborski, T., Zygmunt, R. (2024). Podstawy gospodarki i wycena nieruchomości niezurbanizowanych – rolnych, leśnych i wodnych. Wydawnictwo Naukowe Tygiel.
KSWS (Krajowy Standard Wyceny Specjalistyczny). (2015). Wycena nieruchomości rolnych. https://pfsrm.pl/aktualnosci/item/14-standardy-do-pobrania
Minut-Kaszyńska, I. (2018). Metody wyceny produkcji roślinnej w toku. Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie.
Rozporządzenie (2023). Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz.U. 2023 poz. 1832).
Schilbach, J. (2001). Charakterystyka nieruchomości rolnych oraz zasady ich wyceny. Akademia Rolnicza im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.
Ustawa (1964). Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93; t.j. Dz.U. 2025 poz. 1071, 1172, 1508; 2026 poz. 184, 507).
Ustawa (1997). Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741; t.j. Dz.U. 2026 poz. 399).
Zmarlicki, K. (2002). Określenie wartości roślin sadowniczych (na plantacjach towarowych) i upraw ogrodniczych (w ogrodach działkowych i przydomowych) przy wywłaszczaniu nieruchomości. Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych.
Zmarlicki, K. (2007). Szacowanie wartości roślin sadowniczych na plantacjach towarowych oraz upraw ogrodniczych w ogrodach działkowych i przydomowych przy ustalaniu odszkodowań za wywłaszczenie. Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych.
Zmarlicki, K. (2011). Określanie wartości plantacji kultur wieloletnich. Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych.
Zmarlicki, K. (2017). Szacowanie wartości ogrodniczych plantacji kultur wieloletnich. Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych.
Zmarlicki, K. (2024). Szacowanie wartości ogrodniczych plantacji kultur wieloletnich. InHort Instytut Ogrodnictwa.
Zmarlicki, K., Brzozowski, P. (1996). Metoda wyceny upraw ogrodniczych w warunkach ogrodów działkowych i ogrodów przydomowych. Krajowa Rada PZD.
Zmarlicki, K., Brzozowski, P. (1998). Kosztowo-dochodowa metoda wyceny wartości odszkodowań za utracone rośliny sadownicze. Pracownia Wydawnictw Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa.
Zmarlicki, K., Zwierz, W. (1987). Metoda kosztowo-dochodowa wyceny wartości odszkodowań za utracone rośliny sadownicze i ozdobne w Pracowniczych Ogródkach Działkowych. Krajowa Rada PZD.

