Problem drenażu migracyjnego polskiej wsi

Abstrakt

W artykule przedstawiono analizę natężenia i kierunków emigracji ludności ze wsi w latach 1989–2023. Jednostką odniesienia były 1324 gminy administracyjnie wiejskie oraz miejsko-wiejskie i miejskie zdefiniowane poprzez pełnienie głównie funkcji rolniczych, niską gęstość zaludnienia oraz pozostawanie poza strefami podmiejskimi. Bazowano głównie na międzygminnej macierzy przemeldowań Głównego Urzędu Statystycznego (14,2 mln przemieszczeń w całym kraju, w tym 3,7 mln w gminach sklasyfikowanych jako wiejskie) oraz danych Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021 o ludności „czasowo” pozostającej poza granicami Polski. Wykazano różnice emigracji pod względem wieku i płci, w tym selektywność odpływu młodych kobiet, a także dokonano typologii gmin pod względem odpływu migracyjnego w stosunku do procesu depopulacji. We wnioskach podkreśla się m.in. znaczenie wyczerpującego monitoringu procesów demograficznych i społecznych na wsi jako kluczowej przesłanki dla kształtowania polityki rozwoju tych obszarów.