The Neighbour Almighty: Social Construction of the Village Mayorship

Paweł Bącal

doi:10.53098/wir.2026.1.210/02

Authors

Paweł Bącal Paweł Bącal, PhD researcher, European University Institute, Department of Political and Social Sciences, Badia Fiesolana, Via dei Roccettini 9, I-50014 San Domenico di Fiesole (FI), Italy https://orcid.org/0009-0003-2108-3896

DOI:

https://doi.org/10.53098/wir.2026.1.210/02

Keywords:

Village Mayor, rural commune, practice theory, social practices, Mayor–citizens interactions

Abstract

Aim of the work: The article examines how citizens’ everyday practices shape the institution of the Village Mayorship in Poland. Its aim is to show that understanding the Village Mayorship requires going beyond its legal definition and studying the practices associated with this institution. The theoretical framework for the analysis is provided by Pierre Bourdieu’s practice theory.
Research method: Empirically, the study draws on 23 semi-structured interviews conducted with Village Mayors from different regions of Poland.
Key results: The empirical material reveals that citizens commonly approach the Mayor through informal, neighbourly interactions and frequently address them with problems that exceed the formal scope of the office. Building on these findings, the paper develops an analytical model that conceptualises the Village Mayorship through the practices that constitute it.
Main conclusions: For the interviewed Mayors, these practices generate a dual image of the role: they are positioned as ‘neighbour-sovereigns,’ combining everyday proximity with expectations of authority. The Mayors respond to this dual image by striving to uphold the ‘neighbour’ dimension of the role, while legal constraints prevent them from fully embodying the ‘sovereign’ aspect. The model developed in the paper can also be applied to studying how everyday interactions shape other local and institutional leadership roles.

Author would like to thank Stefano Guzzini, Alyssia Petit and two anonymous reviewers for their insightful comments on the earlier drafts of this paper.

References

Adamowicz, A. (2015). Państwo patronalne. Relacje władzy i podległości w małej wspólnocie lokalnej. Instytut Studiów Politycznych PAN.

Bartnicki, S. (2019). Głosowanie klientelizmem pisane, czyli jak zwiększać szanse reelekcji w wyborach wójtów i burmistrzów. Studia Socjologiczne, 1(232), 65–93.

Boswell, J., Corbett, J., Dommett, K., Jennings, W., Flinders, M., Rhodes, R.A.W., Wood, M. (2019). State of the field: What can political ethnography tell us about anti-politics and democratic disaffection? European Journal of Political Research, 58(1), 56–71.

Bourdieu, P. (1990). The Logic of Practice. Stanford University Press.

Bourdieu, P. (1998). Practical Reason: On the Theory of Action. Stanford University Press.

Bourdieu, P. (2021). Forms of Capital: Lectures at the College de France, 1983–1984. Polity Press.

CBOS (Centrum Badania Opinii Społecznej). (2014). Ranga wyborów samorządowych i zainteresowanie decyzjami władz różnych szczebli. Komunikat z badań, 148/2014. https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2014/K_148_14.PDF

CBOS. (2015). 25 lat państwa obywatelskiego. Społeczne oceny samorządności terytorialnej. Komunikat z badań, 69/2015. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2015/K_069_15.PDF

CBOS. (2017). Polak w urzędzie. Komunikat z badań, 173/2017. https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2017/K_173_17.PDF

CBOS. (2018). Wybory wójtów, burmistrzów i prezydentów miast 2018. Komunikat z badań, 132/2018. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2018/K_132_18.PDF

CBOS. (2022). Oceny działalności instytucji publicznych. Komunikat z badań, 50/2022. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2022/K_050_22.PDF

Dębska, H. (2015). Władza, symbol, prawo. Społeczne tworzenie Trybunału Konstytucyjnego. Wydawnictwo Sejmowe.

Dzieniszewska-Naroska, K. (2004). Radny – sąsiad i polityk. Reprezentacja polityczna na szczeblu lokalnym. Trio.

Gendźwiłł, A. (2020). Wybory lokalne w Polsce. Uczestnictwo, konkurencja i reprezentacja polityczna w demokracjach mniejszej skali. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Gendźwiłł, A., Swianiewicz, P. (2017). Czy potrzebujemy limitu kadencji w samorządzie? Fundacja im. Stefana Batorego.

Gendźwiłł, A., Wiszejko-Wierzbicka, D. (2022). Polki i Polacy o samorządności. W poszukiwaniu obywatelskiej opowieści o samorządzie lokalnym. Raport z badań. Fundacja im. Stefana Batorego.

Gendźwiłł, A., Żerkowska-Balas, M. (2018). Polacy o samorządach. Opinia publiczna u progu samorządowej kampanii wyborczej. Fundacja im. Stefana Batorego.

Godlewski, T. (2023). Społeczne postrzeganie i ocena samorządu terytorialnego w Polsce. Studia Politologiczne, 67, 43–55.

Hausner, J., Bober, J., Izdebski, H., Lachiewicz, W., Mazur, S., Nielicki, A., Nowotarski, B., Puzyna, W., Surówka, K., Zachariasz, I., Zawicki, M. (2013). Narastające dysfunkcje, zasadnicze dylematy, konieczne działania. Raport o stanie samorządności terytorialnej w Polsce. Małopolska Szkoła Administracji Publicznej.

Jasiewicz-Betkiewicz, A., Cześnik, M., Kotnarowski, M., Wenzel, M., Żerkowska-Balas, M. (2017). Co tam Panie w polityce? Struktura potocznej wiedzy politycznej Polaków. Kultura i Społeczeństwo, 61(4), 27–47.

Kasiński, M. (2015). Kształtowanie roli i demokratyczna odpowiedzialność wójta, burmistrza i prezydenta miasta jako lokalnego przywódcy (aspekty prawne i polityczne). Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica, 74, 161–187.

Kulesza, M. (2009). O tym, ile jest decentralizacji w centralizacji, a także o osobliwych nawykach uczonych administratywistów. Samorząd Terytorialny, 12, 7–22.

Lechner, S., Frost, M. (2018). Practice Theory and International Relations. Cambridge University Press.

Marks-Krzyszkowska, M. (2017). Źródła wiedzy o potrzebach i opiniach mieszkańców w zarządzaniu gminą wiejską. Studia Humanistyczne AGH, 16(3), 31–42.

Matysiak, I. (2014). Rola sołtysów we współczesnych społecznościach wiejskich. Płeć jako czynnik różnicujący kapitał społeczny. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Mazurkiewicz, B. (2018). Współczesny sołtys w świetle typologii przywództwa. Kontekst teoretyczny i empiryczny. Studia Politicae Universitatis Silesiensis, 22, 25–46.

Niesporek, A., Trembaczowski, Ł., Warczok, T. (2013). Granice symboliczne. Studium praktyk kulturowych na przykładzie działań zawodowych pracowników socjalnych. Zakład Wydawniczy Nomos.

Nowak, P. (2012). Rozwój obszarów wiejskich w Polsce po integracji z Unią Europejską w opinii lokalnych elit. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Piasecki, A., Al Azzawe, T. (2019). Samorządowi menadżerowie. Wybrane aspekty prawne i ekonomiczne w działalności wójta gminy po 1990 roku. Polityka i Społeczeństwo, 3(17), 82–102.

Pouliot, V. (2013). Methodology. In: R. Adler-Nissen (ed.). Bourdieu in International Relations: Rethinking key concepts in IR (pp. 45–58). Routledge.

Ptak, A. (2016). Sołectwa w lokalnym systemie władzy. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Sobczyk, M. (2017). Wójtowie a mieszkańcy gmin – oczekiwania, możliwości, praktyka. Analiza przypadku. In: T. Piróg (ed.). Oblicza polskiej samorządności. Wyzwania i praktyki rządzenia (pp. 177–192). Zakład Wydawniczy Nomos.

Stępień, J. (2023). Samorząd terytorialny w polskim porządku publicznym (po 30 latach doświadczeń). In: C. Trutkowski, J. Podgórska-Rykała (eds.). Potrzeba zmian w samorządzie terytorialnym (pp. 53–72). Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Swianiewicz, P. (2010). Czy rozmiar ma znaczenie? Zróżnicowanie opinii mieszkańców o funkcjonowaniu samorządów lokalnych w zależności od wielkości gminy. Samorząd Terytorialny, 4, 5–16.

Swianiewicz, P., Gendźwiłł, A., Łukomska, J., Kurniewicz, A. (2016). Wielkość gmin i powiatów a sprawność ich funkcjonowania. Hipotezy wielkoludów i liliputów. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Sztandar-Sztanderska, K. (2016). Obywatel spotyka państwo. O urzędach pracy jako biurokracji pierwszego kontaktu. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Trutkowski, C., Mandes, S. (2005). Kapitał społeczny w małych miastach. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Tuziak, B. (2014). Autorytet władz gminnych a rozwój społeczności lokalnych. Studium socjologiczne. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Walny, M. (1997). Jeszcze nigdy tyle ludzi nie przyszło. In: W. Surażska (ed.). Bal u burmistrza. Pamiętniki wójtów i burmistrzów pierwszej kadencji demokratycznego samorządu (pp. 29–57). Rzeczpospolita.