Kobiety rządzą polską wsią? Władza lokalna i płeć

Autor

  • Ilona Matysiak Autorka jest pracownikiem naukowym w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie

Słowa kluczowe:

funkcja sołtysa, funkcja radnego gminy, samorząd wiejski, władza lokalna, płeć

Abstrakt

Podstawowym celem artykułu jest analiza udziału kobiet w samorządzie lokalnym i wiejskim na przykładzie funkcji radnej gminy i sołtyski. Autorka poszukuje odpowiedzi na pytania o skalę tego zaangażowania, jego zmian w czasie oraz przestrzennych zróżnicowań. W pierwszej części artykułu została opisana dynamika zmian udziału kobiet w samorządzie lokalnym i wiejskim przed i po 1989 r. Następnie zostaną omówione zróżnicowania zaangażowania kobiet w strukturach samorządowych w poszczególnych regionach kraju. Ogólny trend wzrostu odsetka kobiet wśród radnych i sołtysów jest kształtowany przez: uwarunkowania instytucjonalne i polityczne, charakter samych funkcji, poziom kapitału kulturowego oraz zasoby biograficzne samych kobiet wiejskich, proces redefinicji ról społecznych kobiet i mężczyzn oraz czynniki kontekstowe. Treść artykułu opiera się na wybranej literaturze przedmiotu, dostępnych statystykach publicznych oraz wynikach jakościowego badania własnego.

Bibliografia

Bartkowski J., 1996: Lokalne elity władzy w Polsce w latach 1966–1995. Wydawnictwo Interart, Warszawa.

Bartkowski J., 2003: Tradycja i polityka. Wpływ tradycji kulturowych polskich regionów na współczesne zachowania społeczne i polityczne. Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa.

Bourdieu P., 1986: The Forms of Capital. [w:] Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education, E. Richardson (red.). Greenword Press.

Brodowska H., 1992: Dziewczęta wiejskie w ruchu oświatowym w Polsce międzywojennej. [w:] Kobieta i edukacja na ziemiach polskich w XIX i XX w. A. Żarnowska, A. Szwarc (red.). Instytut Historyczny UW, Warszawa.

Budrowska B., Duch D., Titkow A., 2003: Szklany sufit: bariery i ograniczenia polskich kobiet. Raport z badań jakościowych. Instytut Spraw Publicznych, Warszawa.

Epstein F.C., 1981: Women and Elites: A Cross National Perspective. [w:] Access to Power. Cross-National Studies of Women and Elites. C.F. Epstein, C.L. Rose (red.). George Allen & Unwin (Publishers) Ltd., London, s. 3–15.

Fuszara M., 2006: Kobiety w polityce. Wydawnictwo „Trio”, Warszawa.

Główny Urząd Statystyczny, 1968: Sołectwa i sołtysi. Seria „Statystyka Regionalna” nr 15, GUS, Warszawa.

Główny Urząd Statystyczny, 1970: Radni rad narodowych 1958–1969. Seria „Statystyka Polski – materiały statystyczne” nr 59 (181). GUS, Warszawa.

Główny Urząd Statystyczny, 1981: Rocznik Statystyczny 1981. GUS, Warszawa.

Główny Urząd Statystyczny, 1992: Rocznik Statystyczny 1992. GUS, Warszawa.

Główny Urząd Statystyczny, 2007: Kobiety w Polsce. GUS, Warszawa.

Główny Urząd Statystyczny, 2012: Raport z wyników. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011. GUS, Warszawa.

Iwanicka J., 2009: Kiedy statut nieważny? [w:] Poradnik Radnego i Sołtysa na 2009 rok. Z. Iwanicki, H. Iwanicki (red.). Wielkopolskie Stowarzyszenie Sołtysów, Konin, s. 45–47.

Józefowicz A., 2011: Rola społeczna matki w rodzinie wiejskiej w Drugiej Rzeczpospolitej. Wydawnictwo „Trans Humana”, Białystok.

Kołodziejczyk A., 1999: Na drogach ruchu ludowego. Rozprawy i studia. Muzeum Historii Ruchu Ludowego, Warszawa.

Konecki K., 2000: Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kwiatkowski J., Modrzewski P., Płatek D., 2011: Co nam powiedziały wybory samorządowe w 2010 roku, w 20 lat od wprowadzenia reformy samorządowej? Sukces? Porażka? Normalność? FRDL MISTiA, Kraków.

Lachiewicz W., 2013: Gospodarka finansowa sołectw – na podstawie ustawy o funduszu sołeckim oraz w ramach ustaleń statutu gminy i statutu sołectwa. Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich, Warszawa.

Lewenstein B., 1999: Wspólnota społeczna a uczestnictwo lokalne. Monografia procesów uczestnictwa w samorządzie terytorialnym w pierwszych latach transformacji w Polsce. ISNS UW, Warszawa.

Markowska D., 1976: Rodzina w społeczności wiejskiej – ciągłość i zmiana. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa.

Matysiak I., 2012: Rola sołtysów we współczesnych społecznościach wiejskich. Płeć jako czynnik różnicujący. Praca doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. Renaty Siemieńskiej-Żochowskiej, obroniona w Instytucie Socjologii UW.

Matysiak I., 2014: Rola sołtysów we współczesnych społecznościach wiejskich. Płeć jako czynnik różnicujący. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Mędrzecki W., 2000: Kobieta w rodzinie i społeczności wiejskiej w Polsce w okresie międzywojennym. [w:] Równe prawa i nierówne szanse. Kobiety w Polsce międzywojennej. A. Żarnowska, A. Szwarc (red.). Wydawnictwo DiG, Warszawa.

Niżyńska A., 2013: Kobiety w wyborach samorządowych w Polsce w 2010 roku. [w:] Kobiety, wybory, polityka, M. Fuszara (red.). Instytut Spraw Publicznych, Warszawa.

Okólski M., 2004: Demografia zmiany społecznej. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Ostrowski L., 1995: Rada sołecka w systemie samorządu terytorialnego. Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Komunikaty, Raporty, Ekspertyzy (371), Warszawa.

Pańków I., 2006: Społeczny kapitał rodzinny a kapitał przywódczy w demokracji lokalnej. [w:] Powiatowa elita polityczna: rekrutacja, struktura, działanie, J. Wasilewski (red.). ISP PAN, Warszawa.

Podwiński S., Typiak P., 1936: Przewodnik-kalendarz dla sołtysów i radnych gromadzkich na rok 1936. Związek Zawodowy Pracowników Samorządu Terytorialnego, Warszawa.

Psyk-Piotrowska E., 2004: Społeczne konsekwencje przekształceń własnościowych w rolnictwie państwowym. Wydawnictwo UŁ, Łódź. Sawicka J., 2005: Rola kobiety w aktywizacji i wielofunkcyjnym rozwoju obszarów wiejskich. Wydawnictwo SGGW, Warszawa.

Scott J., Marshall G., 2005: A Dictionary of Sociology. Oxford University Press, Oxford.

Siemieńska R., 1990: Płeć, zawód, polityka. Kobiety w życiu publicznym w Polsce. Oficyna Wydawnicza „Forum”, Warszawa.

Siemieńska, R. (red.), 2005: Płeć, wybory, władza. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Siemieńska R., 2011: Kobiety i mężczyźni – aktorzy „płynnej rzeczywistości”. Niespójności postaw, zachowań i pozycji – dwie dekady przemian w Polsce i na świecie. [w:] Polska po 20 latach wolności. M. Bucholc, S. Mandes, T. Szawiel, J. Wawrzyniak (red.). Wydawnictwa UW, Warszawa, s. 443–465.

Tryfan B., 1976: Rola kobiety wiejskiej. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa.

Tryfan B., Rosner A., Pięcek B., 2003: Kobiety wiejskie wobec zmian systemowych. IRWiR PAN, Warszawa.

Wawrzykowska-Wierciochowa D., 1961: Z dziejów kobiety wiejskiej. Szkice historyczne 1861–1945. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa.

Witkowski W., 2007: Historia administracji w Polsce 1764–1989. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Pobrania

Pages

127-141

Jak cytować

Matysiak, I. (2015) „Kobiety rządzą polską wsią? Władza lokalna i płeć”, Wieś i Rolnictwo, (1.2 (166.2), s. 127–141. Dostępne na: https://kwartalnik.irwirpan.waw.pl/wir/article/view/558 (Udostępniono: 22 październik 2021).

Numer

Dział

Artykuły