Kwestia agrarna w Polsce wobec wyzwań czasu

Abstrakt

Kwestia agrarna ewoluuje pod wpływem zmieniających się uwarunkowań i nowych wyzwań. W konsekwencji zmienia się także sposób jej rozwiązywania. W Polsce po II wojnie światowej kwestię tę usiłowano rozwiązać poprzez socjalizację rolnictwa, co się nie powiodło. Nastąpił powrót do klasycznego sposobu – transformacji industrialnej, którą znacząco przyspieszyła akcesja Polski do Unii Europejskiej (UE) – głównie dzięki mechanizmom Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) zorientowanej na zrównoważony rozwój rolnictwa. Powoduje to uzupełnianie klasycznej kwestii agrarnej o komponent ekologiczny. Równocześnie stopniowo słabną siły motoryczne transformacji industrialnej związane z technologiami przemysłowymi oraz pojawiają się nowe wyzwania. Polityka rolna w Polsce, przybierając kurs na zrównoważony rozwój, w znacznej mierze sprowadza się do adaptacji WPR. Tymczasem rozwiązywanie współczesnej kwestii agrarnej wymaga nowej strategii rozwoju rolnictwa i stosownie do tego polityki odpowiadającej nowym wyzwaniom. Nakreślenie tych wyzwań – na podstawie literatury przedmiotu i refleksji autora – było celem artykułu. W tekście ograniczono się do wyzwań odnoszących się do technologii, gospodarstw rodzinnych, kapitału, ziemi i korzyści.