Grabież ziem uprawnych (land grabbing) jako nowa forma imperializmu ekonomicznego

Autor

  • Adriana Łukaszewicz

Słowa kluczowe:

land grabbing, państwa upadłe, bezpieczeństwo żywnościowe, spekulacja ziemią, rolnictwo afrykańskie

Abstrakt

Artykuł 17 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka mówi: „1. Każdy człowiek, zarówno sam jak i wespół z innymi, ma prawo do posiadania własności. 2. Nie wolno nikogo samowolnie pozbawiać jego własności.” Celem prezentacji jest ukazanie i analiza zjawiska land grabbingu (grabieży ziemi) mającego miejsce przede wszystkim w państwach o wątpliwej jakości instytucjonalnej, bardzo często państwach upadłych, zawieranych przez podmioty państw trzecich, korporacje zagraniczne, w tym ponadnarodowe. Koniec pierwszej dekady XXI wieku przyniósł światu- poza kryzysem ekonomicznym i kryzysem żywnościowym- zjawisko wielkoobszarowego zawłaszczania lub przejmowania kontroli nad ziemiami uprawnymi przez podmioty zagraniczne. Najczęściej transakcje te zawierane były (i nadal są) z pogwałceniem lub z pominięciem prawa. Nowość zjawiska, przy braku regulacji prawnych oraz niedostatecznej kontroli ze strony instytucji międzynarodowych prowadzi do wystąpienia pokusy nadużycia (moral hazard) w postaci odbierania praw własności do ziem lokalnym producentom (grabieży), pozbawiania ich prawa do dysponowania płodami rolnymi, często prowadząc do pogłębienia wykluczenia społecznego. Proceder gromadzenia ziemi w rękach niewielkiej liczby obcych właścicieli rodzi zagrożenie wyzysku i upośledzenia ekonomicznego pozostałych członków społeczeństwa. Ewolucja zjawiska land grabbingu i przyłączenie się do niego korporacji finansowych państw zachodnich grozi dodatkowo przeniesieniem infekcji spekulacyjnej na państwa trzecie i rozprzestrzenieniem się bańki spekulacyjnej na kolejne rynki - tym razem znajdujące się w najbiedniejszych państwach świata. Prezentacja zajmie się analizą wspomnianych zjawisk, ich ewolucją oraz konsekwencjami dla państw przyjmujących i całej gospodarki światowej.

Pobrania

Liczba pobrań artykułu

276

Strony

36-52

Jak cytować

Łukaszewicz, A. (2012) „Grabież ziem uprawnych (land grabbing) jako nowa forma imperializmu ekonomicznego”, Wieś i Rolnictwo, (4 (157), s. 36–52. Dostępne na: https://kwartalnik.irwirpan.waw.pl/wir/article/view/410 (Udostępniono: 25 luty 2024).

Numer

Dział

ROZPRAWY I STUDIA